گزارش برگزاری پنجمین کنفرانس بین‌المللی آزمون‌های غیرمخرب ایران
(IRNDT 2018)

گزارش برگزاری پنجمین کنفرانس بین‌المللی آزمون‌های غیرمخرب ایران(IRNDT 2018)
۱۳ و ۱۴ آبان ماه ۱۳۹۷، تهران، هتل المپیک

این کنفرانس که بزرگترین رویداد و هم‌اندیشی متخصصین و دست‌اندرکاران جامعه بازرسی فنی و آزمون‌های غیرمخرب در کشور است، توسط انجمن آزمون‌های غیرمخرب ایران (IRNDT) بعنوان بالاترین مرجع علمی و تخصصی در این زمینه، طبق برنامه‌ریزی دوسالانه برگزار شد و انجمن صنفی شرکت‌های بازرسی فنی، سازمان‌های متعدد داخلی و خارجی و نهادهای کشوری از حامیان اصلی آن بودند. برگزارى موفق پنجمين دوره كنفرانس بار ديگر اهميت مدیریت و ساماندهى آزمون‌هاى غيرمخرب در كشور را براى مخاطبين روشن‌تر ساخت. جنبه‌های مختلف بكارگیری آزمون‌های غیرمخرب و استفاده از روش‌هاى نوین و پيشرفته در جهان، و به تبع آن در كشور عزیزمان ایران، از يك سو و ايجاد ساختاری مناسب برای بهره‌برداری موثر از این آزمون‌ها از سوی دیگر، عمده مواردى بودند كه در اين كنفرانس مورد بحث و بررسی قرار گرفت.
پنجمین کنفرانس بین‌المللی آزمون‌های غیرمخرب ایران از چهار بخش: ارائه مقالات علمی، برگزاری نشست‌های تخصصی، ارائه کارگاه‌های آموزشی، و برپایی نمایشگاه تخصصی تشکیل شده بود که به اختصار به هر کدام از بخش‌های فوق می‌پردازد. اگرچه برآورد اولیه از برگزاری کنفرانس آنهم در شرایط کنونی کشور و بر اساس بازخوردهای اولیه بسیار موفق ارزیابی می‌شود و علیرغم تحریم‌ها، استقبال خوبی از کنفرانس بعمل آمد به‌گونه‌ای که متوسط شرکت‌کنندگان در هر دو روز بالغ بر ۳۰۰ نفر بوده است، اما در این گزارش به موارد و موضوعاتی تاکید خواهد شد که می‌تواند در برنامه‌ریزی‌های آینده در جهت پربار بودن کنفرانس موثر واقع شده و دستگاه‌های کشوری را نیز مخاطب قرار دهد تا از مشارکت حداکثری برخوردار شد.

ارائه مقالات:
از مجموع مقالات دریافت شده در دبیرخانه علمی کنفرانس، پس از ارزیابی‌های کمیته علمی، تعداد ۶۲ مقاله بصورت شفاهی و پوستری پذیرفته و ارائه گردید. آنچه قابل توجه است، عمده و قریب به اتفاق مقالات از جامعه دانشگاهی و پژوهشگاهی بوده و علیرغم اینکه بیشتر مخاطبین این حوزه از دانش و فناوری از جامعه صنعتی کشورمان هستند اما فقط تعداد انگشت‌شماری از مقالات را به خود اختصاص داده بودند. ضمن نگاه مثبت به افزایش سطح علمی مقالات و استفاده از دانش روز و روش‌های پیشرفته و نوین در آن‌ها، متاسفانه آنچه که از این نتایج برمی‌آید نقش کمرنگ صنعت و متخصصین صنعتی در انجام طرح های تحقیقاتی است. از طرفی بستر کاربردی بودن، در بسیاری از مقالات ارائه شده هنوز فراهم نیامده است. این در حالی است که به اذعان شرکت‌کنندگان و صنعتگران حاضر در کنفرانس، نیاز پژوهشی در بسیاری از صنایع در بهبود روش‌های موجود و بکارگیری روش‌های نوین و پیشرفته وجود دارد. امید است با فعالیت‌های “شورای صنعت و فناوری” انجمن و طبق آیین‌نامه داخلی آن که اخیرا تهیه و تصویب شده است، زمینه ارتباط هرچه موثرتر با صنعت در جهت شناسایی نیازها و همکاری با دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی وجود داشته باشد.

کارگاه‌های آموزشی:
کارگاه های آموزشی یکی از پرمخاطب‌ترین بخش‌های کنفرانس بود بصورتی که بقیه بخش‌ها را تحت الشعاع خود قرار داده بود. امسال به غیر از کارگاه‌هایی که مطابق دوره‌های پیشین کنفرانس جنبه آموزشی و معرفی روش‌های پیشرفته آزمون‌های غیرمخرب را داشتند، امکان پذیرش درخواست شرکت‌های صنفی جهت معرفی تجهیزات، خدمات (برندینگ) یا ارائه روش‌های خاص نیز فراهم آمده بود. با توجه به نیاز جامعه بازرسی فنی و شرکت‌های صنفی می‌توان در دوره‌های بعدی کنفرانس توجه بیشتری به این بخش معطوف داشت. ویژگی دیگر در این بخش گستره بازخوردهای مطلوب و نامطلوب مخاطبین در خصوص محل برگزاری کارگاه‌ها و نیز اطلاع‌رسانی موثرتر قبل از برگزاری کنفرانس است تا شرایط هرچه بهتری برای استفاده شرکت‌کنندگان فراهم آمده و مخاطبین بیشتری نیز جذب شوند.

نشست‌های تخصصی:
با توجه به نتایج کنفرانس قبلی و اقدامات سه ساله اخیر انجمن، در این کنفرانس توجه ویژه‌ای به این بخش معطوف شد. پس از ارزیابی‌های اولیه، موضوع تایید صلاحیت کارکنان آزمون‌های غیرمخرب و صدور گواهینامه که با نابسامانی قابل توجهی در کشور روبرو است مد نظر قرار گرفت و از آنجا که برنامه میان مدت در این رابطه توسط انجمن تهیه شده است، تبادل نظر در مورد نحوه اجرای آن از محورهای اصلی کنفرانس و نشست‌ها واقع شد. از آنجا که موفقیت این برنامه، همکاری تنگاتنگ انجمن‌های ذیربط، دستگاه‌های حاکمیتی مرتبط با موضوع و مقبولیت آن توسط نهادهای کارفرمایی را لازم دارد، جلسات متعددی با سازمان ملی استاندارد ایران، وزارت نفت و انجمن صنفی شرکت‌های بازرسی فنی برگزار شد که بر اساس موافقت مدیران ذیربط وزارت نفت و سازمان ملی استاندارد ایران و تصمیم شورای راهبری کنفرانس، مقرر شد دو نشست تخصصی برای طرح و بررسی موضوعات مبتلابه با حمایت و حضور این دستگاه‌ها برگزار گردد.
نظر به مغفول ماندن موضوع آزمون‌های غیرمخرب در صنعت سازه و ساختمان و بر اساس پیشنهاد “شورای صنعت و فناوری” انجمن مقرر شد کاربرد و وضعیت این آزمون‌ها در صنعت سازه و ساختمان نیز یکی از موضوعات نشست‌های تخصصی باشد تا نتایج آن، در ادامه فعالیت‌های انجمن پیگیری شود. وضعیت پرتونگاری صنعتی در کشور و پرداختن به چالش‌های آن، نشست چهارم کنفرانس بود که با حمایت و برنامه‌ریزی انجمن صنفی شرکت‌های بازرسی برگزار گردید.
متعاقب تصمیم شورای راهبری، قبل از برگزاری کنفرانس چندین جلسه هماهنگی در مورد هر نشست، با حضور مسؤلین و صاحبنظران برگزار گردید. در پی جلسات هماهنگی نشست تخصصی “سیاست‌های وزارت نفت در ارتقای جایگاه آزمون‌های غیرمخرب” بنابه ارزیابی‌هایی که قبلا در وزارت نفت انجام گرفته بود و به تشخیص آقای مهندس اصل‌عربی، مديركل محترم نظام مديريت دارايی‌های فيزيكی وزارت نفت، دو موضوع مهم مدنظر این نشست قرار گرفت:

  • لزوم بازنگری در آیین‌نامه و روش‌های اجرایی در انجام آزمون‌های غیرمخرب و بکارگیری روش‌های پیشرفته و نوین با بهبود کارایی در مدیریت و استفاده از مشاورین آزمون‌های غیرمخرب
  • ارزیابی و تایید صلاحیت و شناسایی گواهینامه‌های معتبر کارکنان آزمون‌های غیرمخرب در صنعت نفت

در جلسات هماهنگی با سازمان ملی استاندارد ایران، آقای دکتر خاکی‌فیروز، رئیس محترم مرکز ملی تایید صلاحیت ایران تاکید داشتند که در حال حاضر، وضعیت تایید صلاحیت کارکنان آزمون‌های غیرمخرب نابسامان بوده و گواهینامه‌هایی که بدون رعایت ضوابط صادر می‌شود باید در اسرع وقت اصلاح و استقرار استانداردISO 9712  مدنظر قرار گیرد. همچنین متقاضی مرجع صدور گواهینامه لازم است هرچه زودتر الزامات استاندارد ISO 17024 را استقرار دهد.
نشست تخصصی ساختمان با حضور مسؤلین نظام مهندسی ساختمان استان تهران، پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی، اساتید دانشگاه و کارشناسان این حوزه برگزار شد که بحث‌های بسیار مفید کاربردهای آزمون‌های غیرمخرب در این حوزه مطرح و با نگاه ویژه به موضوع زلزله که برای کشور بسیار مهم است، نقش آزمون‌های غیرمخرب در طراحی، اجرا و نظارت بررسی گردید. برایند نشست حاکی از این بود که در این حوزه کار بسیار اندکی انجام یافته و می‌توان اذعان داشت که مغفول مانده است. امید است با توجه ویژه در ادامه فعالیت‌های انجمن ضمن ترویج بکارگیری بازرسی فنی و آزمون‌های غیرمخرب در این حوزه از صنعت، فرهنگ صحیح اجرای آن‌ها و صلاحیت کارکنان در اجرا مورد تاکید قرار گیرد.
نشست تخصصی”وضعیت پرتونگاری در کشور و چالش‌های آن” نیز با حضور مسؤلین انجمن صنفی شرکت‌های بازرسی فنی و کارشناسان سازمان انرژی اتمی ایران در فضایی سازنده و با هدف تعامل هرچه بیشتر برای حفظ ایمنی و تاکید بر همکاری‌های بیشتر برگزار گردید.

نمایشگاه تخصصی جانبی:
علیرغم وجود تحریم‌ها و به تبع آن عدم استقبال شرکت‌ها در عرضه محصولات شرکت‌های خارجی که ممکن است عواقبی به همراه داشته باشد، استقبال خوبی به عمل آمد و شرکت‌های تامین کننده تجهیزات بازرسی فنی و آزمون‌های غیرمخرب در فضای نمایشگاهی بالغ بر ۳۵۰ متر مربع محصولات خود را عرضه نمودند.
همچنین آنچه قابل ذکر است حضور، همکاری و حمایت بی شائبه جامعه جهانی آزمون‌های غیرمخرب از انجمن NDT ایران و پنجمین کنفرانس بین‌المللی آزمون‌های غیرمخرب ایران است. حضور افتخارآمیز آقای دکتر ساجیش کومار بعنوان رئیس کمیته جهانی آزمون‌های غیرمخرب (ICNDT) در کنفرانس و ارائه سخنرانی کلیدی در خصوص استقرار استاندارد تایید صلاحیت ISO 9712 و اعلام حمایت همه جانبه ایشان از برنامه‌های انجمن در راستای استقرار نظام تایید صلاحیت مرکزی در ایران، حضور آقای مهندس مرتضی جعفری بعنوان نایب رئیس شورای تایید صلاحیت انجمن آزمون‌های غیرمخرب آمریکا (ASNT) و قرائت پیام انجمن ASNT در حمایت از کنفرانس، و همچنین ارسال پیام‌های حمایتی جداگانه از سوی آکادمی بین‌المللی آزمون‌های غیرمخرب (Academia NDT International) و انجمن آزمون‌های غیرمخرب آلمان (DGZfP) بخشی از بازتاب کنفرانس در بعد بین‌الملل بود. همچنین در حاشیه این کنفرانس جلسه سازنده‌ای با حضور رئیس انجمن، رئیس کمیته جهانی آزمون‌های غیرمخرب (ICNDT)، رئیس مرکز ملی تایید صلاحیت ایران، رئیس انجمن صنفی شرکت‌های بازرسی فنی و مدیرانی از سازمان انرژی اتمی ایران و وزارت نفت با موضوع استقرار نظام تایید صلاحیت مرکزی در ایران تشکیل گردید.
در نهایت از كليه انديشمندان، صاحبنظران و اعضاى محترم انجمن كه مشوق ما بودند و از همه دست اندركاران و حاميان عزيز كه برگزارى اين مهم را ممكن ساختند، بویژه شرکت محترم خانه صنعت باستان (گروه بازرگانی AHB) و شرکت محترم پارس ایزوتوپ که حامیان مالی انجمن در برگزاری این کنفرانس بودند صمیمانه تشكر و قدردانی می نماییم. بدون شك، اين حمايت و استقبال، بار خطير مسؤليت ما را براى ادامه كار و برآورد انتظارات بحق جامعه آزمون‌های غیرمخرب ایران سنگين‌تر ساخته است. انجمن آزمون‌های غیرمخرب ایران از همه اعضا و دست اندركاران NDT در كشور یاری می‌طلبد و از نظرات و پيشنهادهای شما عزیزان به گرمی استقبال می‌كند تا با مساعدت جمعی، زیرساخت‌های لازم برای بكارگیری صحيح و موثر آزمون‌های غیرمخرب در كشور از جمله استقرار نظام تاييد صلاحيت مرکزی كاركنان آزمون‌هاى غيرمخرب فراهم شود. قطعا با سعی و تلاش جمعی و با مشاركت و همفكری همه اعضای انجمن راه دشواری كه در پیش داریم آسان‌تر خواهد شد. انجمن آزمون‌های غیرمخرب ایران از ابتدای تشكیل مصمم بوده است كه از مشاركت همه اندیشمندان، صاحبنظران و دست‌اندركاران NDT در جهت پیشبرد اهداف والای انجمنی بهره گیرد. امیدواریم كه در آینده نیز انجمن بتواند این رویكرد اساسی خود، كه همانا متعلق دانستن انجمن به تك تك اعضای آن است، را همچنان دنبال نماید تا شاهد پیشرفت و موفقیت روزافزون انجمن و همه اعضای آن باشیم.

رویدادهای آینده